Projekt instalacji sanitarnych – czym jest i co obejmuje?

Projekt instalacji sanitarnych to dokumentacja techniczna określająca sposób rozwiązania instalacji niezbędnych do prawidłowego funkcjonowania budynku lub innego obiektu.

Zakres projektu zależy od funkcji inwestycji, jej wielkości, przeznaczenia oraz przyjętych rozwiązań technicznych. W jednym obiekcie projekt może obejmować jedynie kilka podstawowych systemów, natomiast w bardziej rozbudowanych inwestycjach konieczne jest skoordynowanie wielu instalacji działających równocześnie.

W zależności od zakresu inwestycji projektowanie może obejmować między innymi:

• instalacje wodociągowe,
• instalacje kanalizacji sanitarnej,
• instalacje kanalizacji deszczowej,
• instalacje grzewcze,
• instalacje chłodnicze,
• wentylację i klimatyzację,
• instalacje gazowe,
• instalacje hydrantowe i przeciwpożarowe,
• sieci zewnętrzne,
• przyłącza do budynku.

Projekt instalacji nie powinien być traktowany wyłącznie jako zbiór rzutów i schematów. Jego zadaniem jest przede wszystkim stworzenie spójnego rozwiązania technicznego, które można prawidłowo skoordynować z całym obiektem.

Ventila Projekt realizuje
projektowanie instalacji sanitarnych, sieci i przyłączy
dla nowych, przebudowywanych i modernizowanych obiektów.

Od czego zaczyna się projektowanie instalacji sanitarnych?

Prawidłowy proces projektowy rozpoczyna się od analizy danych wejściowych. Projektant musi poznać obiekt, jego funkcję, przewidywany sposób użytkowania oraz wymagania inwestora.

Na tym etapie analizowana jest również dokumentacja przygotowana przez pozostałe branże. Szczególne znaczenie ma projekt architektoniczny, ponieważ to on określa układ funkcjonalny budynku i dostępne przestrzenie techniczne.

Do rozpoczęcia prac projektowych mogą być potrzebne między innymi:

• projekt architektoniczny,
• projekt zagospodarowania terenu,
• warunki techniczne przyłączenia do sieci,
• wytyczne inwestora,
• dokumentacja konstrukcyjna,
• założenia technologiczne obiektu,
• dokumentacja istniejących instalacji,
• informacje dotyczące planowanego sposobu użytkowania budynku.

Na podstawie tych materiałów można rozpocząć analizę możliwości technicznych oraz określić podstawowe założenia przyszłych instalacji.

Ważne jest również odpowiednio wczesne zweryfikowanie lokalizacji szachtów instalacyjnych, maszynowni, pomieszczeń technicznych oraz przestrzeni nad sufitami.

Jeżeli na początku procesu nie zostanie przewidziana wystarczająca przestrzeń dla instalacji, późniejsza koordynacja projektu może wymagać istotnych zmian w architekturze lub innych branżach.

Jak wygląda proces projektowy krok po kroku?

Każda inwestycja wymaga indywidualnego podejścia, jednak proces projektowania instalacji sanitarnych można podzielić na kilka podstawowych etapów.

Analiza danych wejściowych

Pierwszym krokiem jest zebranie dokumentacji, określenie potrzeb inwestycji oraz rozpoznanie najważniejszych ograniczeń technicznych.

Koncepcja instalacji

Na tym etapie określane są główne rozwiązania techniczne, lokalizacja urządzeń, podstawowe trasy instalacyjne oraz sposób zasilania obiektu.

Projektowanie

Po zatwierdzeniu głównych założeń rozwijany jest właściwy projekt. Dobierane są średnice przewodów, parametry urządzeń, trasy instalacyjne oraz pozostałe elementy niezbędne do prawidłowego funkcjonowania systemu.

Koordynacja

Projekt instalacji jest porównywany z dokumentacją architektoniczną, konstrukcyjną i projektami pozostałych branż.

Dokumentacja

Efektem procesu jest dokumentacja dostosowana do uzgodnionego etapu i zakresu inwestycji.

W uproszczeniu cały proces można przedstawić jako:

• analiza,
• koncepcja,
• dobór rozwiązań technicznych,
• projektowanie,
• koordynacja międzybranżowa,
• weryfikacja,
• przygotowanie dokumentacji.

Im wcześniej poszczególne branże rozpoczną współpracę, tym łatwiej ograniczyć problemy, które w przeciwnym razie mogą pojawić się dopiero podczas realizacji.

Koordynacja międzybranżowa i przestrzeń techniczna

Instalacje sanitarne są tylko jednym z wielu elementów budynku. Rurociągi, kanały, urządzenia i piony muszą współistnieć z architekturą, konstrukcją, instalacjami elektrycznymi oraz innymi systemami technicznymi.

Dlatego jednym z najważniejszych etapów projektu jest koordynacja międzybranżowa.

Jej zadaniem jest sprawdzenie, czy zaprojektowane rozwiązania mogą zostać rzeczywiście wykonane w dostępnej przestrzeni.

Typowe problemy koordynacyjne mogą obejmować:

• kanał wentylacyjny przecinający belkę konstrukcyjną,
• rurociąg prowadzony w miejscu przewidzianym dla instalacji elektrycznej,
• zbyt mały szacht instalacyjny,
• brak odpowiedniej przestrzeni nad sufitem,
• kolizję urządzenia z elementem architektury,
• brak miejsca umożliwiającego późniejszy serwis urządzenia.

Szczególnie istotne jest odpowiednie zaplanowanie przestrzeni technicznej. Instalacja potrzebuje miejsca nie tylko do montażu, ale także do regulacji, kontroli i późniejszej obsługi.

Rozwiązanie kolizji na etapie projektowania jest zazwyczaj znacznie prostsze niż w momencie, kiedy wykonawca napotyka problem już na budowie.

BIM i modelowanie instalacji 3D w Revit

W bardziej złożonych inwestycjach coraz większą rolę odgrywa projektowanie w środowisku BIM.

Zamiast pracować wyłącznie na rzutach 2D, projektanci mogą tworzyć przestrzenny model instalacji 3D, który pokazuje rzeczywiste położenie poszczególnych elementów w budynku.

Model BIM umożliwia analizę instalacji razem z architekturą, konstrukcją i pozostałymi branżami.

Pozwala między innymi kontrolować:

• przebieg rurociągów i kanałów,
• wysokości prowadzenia instalacji,
• wolną przestrzeń techniczną,
• lokalizację urządzeń,
• przejścia przez przegrody,
• potencjalne kolizje,
• koordynację wielu branż w jednej przestrzeni.

BIM nie jest jednak wyłącznie narzędziem wizualizacyjnym. Odpowiednio przygotowany model może być realnym narzędziem projektowym i źródłem danych do dokumentacji.

W Ventila Projekt modelowanie prowadzone jest z perspektywy inżynierów instalacji. Oznacza to, że model nie jest tylko odwzorowaniem geometrii, ale częścią procesu projektowego.

Więcej informacji znajduje się na stronie
BIM / modelowanie instalacji 3D.

Projektowanie instalacji w istniejącym budynku

Projektowanie instalacji w nowym budynku znacząco różni się od pracy przy istniejącym obiekcie.

W nowej inwestycji projektanci mogą wspólnie zaplanować przebieg instalacji i odpowiednio wcześnie przewidzieć potrzebną przestrzeń techniczną.

Podczas modernizacji nowy projekt musi natomiast zostać dopasowany do istniejącej konstrukcji, geometrii pomieszczeń oraz instalacji, które już znajdują się w budynku.

Problemem jest często dokumentacja archiwalna.

W wielu obiektach:

• dokumentacja jest niepełna,
• rysunki nie uwzględniają późniejszych przebudów,
• część instalacji została wykonana inaczej niż w projekcie,
• przebieg przewodów był zmieniany podczas eksploatacji,
• nie istnieje aktualne cyfrowe odwzorowanie obiektu.

W takiej sytuacji projektowanie wyłącznie na podstawie starych rysunków może prowadzić do błędnych założeń.

Dlatego przed rozpoczęciem modernizacji warto rozważyć wykonanie
inwentaryzacji technicznej i 3D.

Pozwala ona lepiej rozpoznać rzeczywisty stan budynku i stworzyć wiarygodną bazę do dalszego projektowania.

Skanowanie laserowe 3D i Scan-to-BIM jako wsparcie projektowania

W obiektach o skomplikowanej geometrii, rozbudowanej infrastrukturze lub dużej liczbie istniejących instalacji tradycyjne pomiary mogą być niewystarczające albo bardzo czasochłonne.

Jednym z rozwiązań jest skanowanie laserowe 3D.

Technologia pozwala zarejestrować rzeczywistą geometrię istniejącego obiektu i stworzyć przestrzenną chmurę punktów.

Takie dane mogą być szczególnie przydatne przy:

• modernizacjach budynków,
• przebudowach obiektów przemysłowych,
• inwentaryzacji maszynowni,
• rozbudowanych instalacjach technicznych,
• obiektach z nieaktualną dokumentacją,
• projektowaniu nowych instalacji w istniejącej przestrzeni.

Chmura punktów może być wykorzystywana bezpośrednio jako materiał odniesienia podczas projektowania.

Może również stanowić podstawę do stworzenia modelu istniejącego obiektu w środowisku BIM / Revit.

Proces taki określany jest jako
Scan-to-BIM.

W praktyce przebieg pracy może wyglądać następująco:

• istniejący obiekt,
• skanowanie laserowe 3D,
• chmura punktów,
• model BIM / Revit,
• projekt nowych instalacji,
• dokumentacja.

Więcej informacji o pozyskiwaniu danych znajduje się na stronie
skanowanie laserowe 3D i chmury punktów.

Dobry projekt instalacji sanitarnych – na co zwrócić uwagę?

Dobry projekt instalacji sanitarnych powinien być przede wszystkim spójny z całym obiektem i przygotowany z myślą o kolejnych etapach inwestycji.

Nie wystarczy prawidłowo dobrać urządzenia i narysować przebieg przewodów. Równie ważne jest sprawdzenie, czy instalacje rzeczywiście mieszczą się w zaplanowanej przestrzeni oraz czy można je prawidłowo wykonać i później eksploatować.

Przy ocenie projektu warto zwrócić uwagę na:

• czy rozwiązania są dopasowane do funkcji budynku,
• czy projekt został skoordynowany z pozostałymi branżami,
• czy przewidziano odpowiednią przestrzeń techniczną,
• czy rozwiązano potencjalne kolizje,
• czy dokumentacja jest spójna,
• czy w przypadku istniejącego obiektu wykorzystano aktualne dane,
• czy model BIM odpowiada rzeczywistym rozwiązaniom projektowym.

Znaczenie ma również odpowiedni dobór biura projektowego. Warto zwracać uwagę nie tylko na koszt wykonania dokumentacji, ale również na doświadczenie zespołu, sposób prowadzenia koordynacji oraz dostęp do nowoczesnych narzędzi projektowych.

Ventila Projekt łączy projektowanie instalacji sanitarnych z modelowaniem BIM / Revit, inwentaryzacjami technicznymi, skanowaniem laserowym 3D i procesem Scan-to-BIM.

Dzięki temu w przypadku nowych inwestycji oraz modernizacji możliwe jest prowadzenie prac w jednym spójnym procesie — od analizy obiektu i danych wejściowych, przez projektowanie i koordynację, aż po dokumentację.

Najważniejszym celem jest przygotowanie projektu, który nie tylko dobrze wygląda na rysunku, ale przede wszystkim może zostać prawidłowo wykorzystany w rzeczywistej inwestycji.